TOKATLIYAN OTELİ

        Tarabya Koyu’nun  kuzey  uç bölgesinde, bugünkü Tarabya Oteli’nin yükseldiği  yerde bulunan  Tokatlıyan Oteli ahşap olarak inşa edilmiş, beşer katlı sağ ve sol kanatlı, saçaklı, barok eğilimli, yapısıyla şimdiki Tarabya Oteli’nden daha yumuşak görünür bir otel idi. Beyoğlu’ndaki  ünlü Tokatlıyan Oteli’nin yazlık kısmı olarak yapılmıştı. 1900’lü yılların ilk yıllarında yapıldığı tahmin edilen Tarabya Tokatlıyan Oteli’nin sahipleri;Tokat’dan İstanbul’a göçen Ermeni bir aile olan Tokatlıyan’lardır..1883 yılında İstanbul’a yerleşen Tokatlıyanların yaptıkları ilk iş Kapalıçarşı’nın en hareketli yerinde yalnızca et ve pilav satan bir lokanta açmak olmuştur.Tokatlıyan’ların ünleri yayılmaya başlayınca Beyoğlu’nda pastane ve şekerleme dükkanı olan Temistokli’den teklif alırlar. Kısa bir süre sonra Mıgırdıç Tokatlıyan burayı  Café Restaurant de Paris adıyla çalıştırmaya başlar.1895 ‘de   müessese restaurant ve kafe ağırlıklıdır. Oteli ise basit bir konumdadır. Fakat 1909 yılında tamamlanan yeni ve asıl Tokatlıyan Oteli kısa zamanda ünlenir. Tarabya Tokatlıyan Oteli de bu otelin yazlığı olarak aynı yıllarda faaliyete geçer.

Mustafa Kemal Tarabya Tokatlıyan Oteli'ne gelirken. 1927. Bu resim Tarabya'da otelin yakınlarında mı çekilmiş yoksa bulunduğu yerden hareket ettiğinde mi çekilmiş belli değildir. Ama kaynaklar Tarabya Tokatlıyan'a gelmekte olduğunu yazmaktadır. Fotoğrafın kaynağı :A A M Gazi Mustafa Kemal'in Hayatı, Hüseyin Tosun. ISBN: 975-16-1620-4. Sayfa: 389

     1914 yıllarında  otelin 120 yataklı olduğu  ve İstanbul’da elektrik ile aydınlatılan nadir yapılardan biri olduğu belirtilmiştir.1919 yılına gelindiğinde Mıgırdıç Tokatlıyan, işletmeyi Sırp kökenli Medoviç adlı damadına  devretmiş, evlatlığı ve damadı yaşlı Mıgırdıç’a işten el çektirip onu Fransa’nın Nis şehrine yerleştirmişler ve burada maddi sıkıntılar içinde ölmesine sebep olmuşlardır. Sümer Palas Oteli’nin  1940’lardan sonra kapatılmasıyla Tokatlıyan Oteli Tarabya’nın tek oteli olarak kalmış, 2.Dünya Savaşı’ndan sonra el değiştirmiştir. Otel İbrahim Gültan tarafından satın alındıktan sonra Konak Oteli adını almış, zemini dahil beş katlı olan bu ahşap binayı yıkıp yeniden yapmak isteyen  İbrahim Gültan,  gerekli izni alamamıştır. Otel 19 Nisan 1954 günü çıkan yangınla tamamen kül olmuştur. Otelin kasten  sahibi tarafından yakıldığı iddiaları uzun müddet kamuoyunu  meşgul etmiştir. Ancak Otelin müdürlüğünü yapmış Andon Sarıyan’ın söylediğine göre, otelin yandığı sene  büyük bir tadilat yapılmış. Tepeden tırnağa yenilenmiş ve boyanmış. Oteli  yakmak isteyen sahibi neden tadilat için masraf yapsın ki? Oyüzden bu iddialar  pek gerçekçi değildir… Bir kaç sene sonra  yanan otelin arazisi  satın almalarla genişletilerek bugünkü Büyük Tarabya Oteli yapılmıştır. (Andon Sarıyan ile ilgili bilgi, Andon Sarıyan’ın halen Atina’da yaşayan yeğeni Yosif Angelidis’den  alınmıştır)

MUSTAFA KEMAL’İN TARABYA VE TOKATLIYAN OTELİ’NE GELİŞ TARİHLERİ:

M.Kemal 1927 senesinden itibaren çeşitli tarihlerde Tarabya Tokatlıyan Oteli’ne gelmiştir.

Bu tarihler şunlardır :

5 TEMMUZ 1927 SALI:

        M. Kemal akşam üzeri saat; 19:00’da yanında Şükrü Naili Paşa, Başkatip Tevfik, Başyaver Rusuhi, milletvekillerinden Salih ve Kılıç Ali beyler olduğu halde Dolmabahçe Sarayı’ndan ayrılmıştır. M. Kemal Yeniköy’e giderek orada oturmakta olan kız kardeşi makbule Hanım’ı ziyaret etmiş, daha sonra Tarabya’da Tokatlıyan Oteli’ne gitmiştir.

        Tokatlıyan’a gelirken Şirket-i Hayriye’nin 69 numaralı vapuru iskeleden ayrılmak üzereydi. Vatandaşlar onun geldiğini görünce vapuru durdurmuşlar, M. Kemal’i alkışlamışlardır. O da balkona çıkarak bu sevgi gösterilerine karşılık vermiştir.

         M. Kemal Tokatlıyan’da Yeniköy Dairesi Müdürü Ragıp Bey’i kabul ederek iltifatta bulunmuştur. Tokatlıyan’da kendisine özel bir salon ayrılmış olmasına rağmen genel salonda halkın arasında oturmayı tercih etmiş, bir müddet dinlendikten sonra Tarabya’da motora binerek Sirkeci’ye gelmiştir.

13 TEMMUZ 1927 ÇARŞAMBA:

M. Kemal bugün Dolmabahçe Sarayı’nda dinlenmiş, akşamüstü yanında bulunanlarla birlikte deniz yoluyla Tarabya’ya gitmiş, Tokatlıyan’da bir süre dinlendikten sonra yine deniz yoluyla saraya dönmüştür.

18 TEMMUZ 1927 PAZARTESİ:

    M. Kemal bugün Dolmabahçe Sarayı’nda meşgul olmuş, saat 19:30’da beraberindekilerle Tarabya’ya kadar gitmiş ve 23:30’da saraya dönmüştür.

11 AĞUSTOS 1927 PERŞEMBE:

      M. Kemal bugün saraydaki dairesinde meşgul olmuş saat 20:00’de beraberinde İsmet Paşa olduğu halde otomobille Tarabya’ya kadar bir gezinti yapmıştır. Tarabya Tokatlıyan Oteli’nde bir süre dinlenen M. Kemal daha sonra saraya dönmüştür.

03 EYLÜL 1927 CUMARTESİ:

         M. Kemal bugün saat 18:00’e kadar sarayda meşgul olmuş, daha sonra otomobille Tarabya’ya gitmiştir. Beraberindekilerle bir süre Tarabya’da dinlendikten sonra saraya geri dönmüştür.

10 AĞUSTOS 1927 CUMARTESİ:

       M. Kemal bugün saat 18:00 sıralarında otomobille Dolmabahçe Saray’ından ayrılarak Taksim’e gitmiş, burada otomobilini Cumhuriyet Anıtı’na yakın bir yerde durdurarak anıtı seyretmiştir. Daha sonra Şişli yolu ile Tarabya’ya gitmiş, Tokatlıyan Oteli’nde bir süre dinlenmiştir. Yanında Falih Rıfkı, Kılıç Ali, Recep Zühtü ve yaverler bulunuyordu.

12 AĞUSTOS 1929 PAZARTESİ:

M. Kemal bugün Dolmabahçe Sarayı’nda meşgul olmuş, saat 18:00’de beraberindekilerle birlikte Sakarya motoruna binerek Boğaz’da bir gezinti yapmıştır. Bu gezisi sırasında Tarabya’daki Tokatlıyan Oteli’ne uğramış, burada birkaç saat kalmış, gece yarısından sonra saraya dönmüştür.

26 AĞUSTOS 1929 PAZARTESİ:

    M.Kemal, saat 23:00’de Dolmabahçe’den hareketle Beyoğlu Tokatlıyan Oteli’ni teşrif edip daha sonra Taksim Bahçesi’nde gösterileri seyredip saat gece  01:00’de Tarabya’daki Tokatlıyan Oteli’ne geldiler.

       Hafif bir supeyi müteakip ifade buyurdukları gibi “Mevkiinin güzelliğini ve havasının letafetini bizzat tecrübe etmek üzere “ geceyi Tarabya Oteli’nde geçirmişler, ertesi günü öğle yemeğini yemek üzere motorla saraya dönmüşlerdir.

Kaynak :

Atatürk’ün İstanbul’daki Günleri,(1899-1919 / 1927-1938 ), Niyazi Ahmet Banoğlu, Alfa Yayınları,İst.2012

 FACEBOOK SAYFAMIZ :

https://www.facebook.com/groups/302375059862275/

BEĞEN ve PAYLAŞ

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*